در بسیاری از موقعیتهای روزمره، واکنش طبیعی ما به اتفاقات، نه بر پایهی واقعیت توصیفی، بلکه بر اساس تفسیر ذهنی است. ما بهجای آنکه فقط آنچه رخ داده را مشاهده و ثبت کنیم، معمولاً بهسرعت برای آن معنا، انگیزه، یا قضاوت میسازیم؛ و اینگونه ذهنمان را با داستانهایی پر میکنیم که الزاماً واقعی نیستند. اینگونه فقط خودمان را اذیت میکنیم و در بیرون اتفاق تازهای رخ نمیدهد پس بهتر است درون ذهنمان را اصلاح کنیم.
امروز چقدر از وقت خود را صرف اسکرول کردن ویدوئوهای کوتاه یک دقیقهای صرف کردید؟ اصلاً آیا همان یک دقیقه را هم تا انتها دیدید یا سریع به سراغ ویدئوی بعدی رفتید؟
تا حالا شده که در آخر روز یا آخر هفته حساب کنید که چقدر از گوشیتان یا فضای مجازی استفاده کردهاید؟ برنامههایی مثل اینستاگرام چقدر از وقت شما را در هفته گرفته است؟ شاید اگر بدانید اینقدر در این فضا نباشید! چون وقتی از آن استفاده میکنیم حواسمان نیست که دقیقا چقدر از زمانمان را برای آن گذاشتهایم.
دانستن، یکی از ارزشمندترین ابزارهای انسان است. با دانش است که میتوانیم تصمیمهای آگاهانه بگیریم، جهان اطرافمان را بهتر درک کنیم و مسیر زندگیمان را روشنتر کنیم. اما دانستن فقط جمعآوری اطلاعات نیست. وقتی اطلاعات بدون نظم و انتخاب به ذهن ما هجوم میآورند، گاهی همین دانش، ما را گمراه میکند و اصلا به طور دقیقتر باید بگوییم که با جمعآوری دادهها و اطلاعات، دانشی کسب نکردهایم؛ فقط توهم دانایی و دانش خواهیم داشت.
ما دیگر در دنیای دیجیتال «زندگی نمیکنیم»، بلکه در آن غرق شدهایم. هر روز چشم باز میکنیم و با سیلی از اعلانها، پیامها، فایلها، لینکها و نوتیفیکیشنها روبهرو میشویم که از همه طرف فریاد میزنند: من را باز کن، من را بخوان، من را ذخیره کن! و ما، بیآنکه متوجه شویم، از صبح تا شب در حال شنا کردن در دریایی از دادهها هستیم، بدون نقشه، بدون قطبنما، بدون ساحل.
آخرین باری که به تماشای طلوع یا غروب آفتاب نشستهاید کی بوده است؟ آیا از طلوع لذت بیشتری میبرید یا از غروب؟ یا شاید زندگی روزمرهی شهری و مشغلههای بهظاهر متمدنانه، فرصتی برای این لحظات ساده باقی نگذاشته است؟ شاید هم فکر میکنید تماشای آفتاب کاری عبث و بیفایده است و ترجیح میدهید همان زمان را به چرخیدن در شبکههای اجتماعی و لایک کردن عکسها و پستها اختصاص دهید.
آیا تاکنون با خود اندیشیدهاید که چرا بسیاری از کالاهایی که زمانی برای خریدشان اشتیاق فراوان داشتید، امروز در گوشهای از خانه بدون استفاده ماندهاند؟ آیا پیش آمده که پیش از خرید یک وسیله گمان کنید زندگیتان با داشتن آن دگرگون خواهد شد، اما تنها پس از مدت کوتاهی، لذت اولیهاش رنگ ببازد؟ چند بار پیش آمده که هزینهی قابلتوجهی صرف کالاهایی کردهاید که امروز نه شما را خوشحال میکنند و نه حتی یادتان میآید چرا آنها را خریدهاید؟
در دنیای امروز که ارتباطات به سرعت در فضای آنلاین جریان دارند، احساس میکنیم که باید همیشه در دسترس باشیم. گوشیهای هوشمند و پیامرسانها باعث شدهاند که این انتظار در میان اطرافیانمان شکل بگیرد که باید سریع به هر پیامی پاسخ بدهیم، اما این همیشه در دسترس بودن میتواند به ضرر خودمان باشد.
در بسیاری از کشورها، سیاستمداران و رهبران هر ساله برای آن سال نام و شعاری را انتخاب میکنند. این شعارها معمولاً برای انگیزش مردم، هدایت اهداف ملی یا اجتماعی و ایجاد همبستگی بیشتر در جامعه انتخاب میشوند. مثلا امسال در ایران با عنوان "سرمایه گذاری برای تولید" نامگذاری شده است.
سایت psychology today یکی از معتبرترین سایت ها و نشریات در حوزه روانشناسی می باشد. بد نیست هر از چندگاهی به آن سری بزنید و از مطالب مفید آن استفاده کنید و آن را با دیگران به اشتراک بگذارید. به همین منظور در حال گشت و گذار در این سایت بودم که مطلبی را برای شروع سال جدید یعنی 2025 یافتم و از آنجایی که الان که در حال مطالعه آن بودم، ابتدای سال 1404 می باشد، با خودم گفتم می توان از نکات آن برای سال جدید خودمان استفاده کنیم. اما همیشه در مطالعه هر متنی باید نگاه انتقادی خود را داشته باشیم تا به رشد خودمان کمک کرده باشیم و این طور نباشد که بدون تفکر و فقط طوطی وار بخوانیم و قبول کنیم. لذا این مطلب یک جور تمرین برای تفکر انتقادی هم هست!
