در بسیاری از موقعیتهای روزمره، واکنش طبیعی ما به اتفاقات، نه بر پایهی واقعیت توصیفی، بلکه بر اساس تفسیر ذهنی است. ما بهجای آنکه فقط آنچه رخ داده را مشاهده و ثبت کنیم، معمولاً بهسرعت برای آن معنا، انگیزه، یا قضاوت میسازیم؛ و اینگونه ذهنمان را با داستانهایی پر میکنیم که الزاماً واقعی نیستند. اینگونه فقط خودمان را اذیت میکنیم و در بیرون اتفاق تازهای رخ نمیدهد پس بهتر است درون ذهنمان را اصلاح کنیم.
گاهی وسط نوشتن، آن هم بیشتر نوشتنهایی درباره خودمان شامل نوشتن درباره احساسات، عواطف، تجربیات و... ناگهان این فکر از جایی نامعلوم بالا میآید: «خب که چی؟ اصلاً این نوشتنها چه فایدهای داره؟» نه مخاطبی هست که منتظر این متن باشد، نه پولی قرار است از دلش دربیاید، نه حتی تضمینی که بعداً دوباره به آن برگردم. فقط منم و یک فایل نیمهتمام، چند جملهی ناتمام و این وسوسهی قدیمی که میگوید: «اگر قرار نیست دیده شود، چرا نوشته شود؟»
چند وقت پیش، وسط کار، یک لحظه مکث کردم و از خودم پرسیدم: اگر هوش مصنوعی میتواند بنویسد، تحلیل کند، ایده بدهد، کد بزند و حتی شبیه من فکر کند، نقش من دقیقاً چیست؟ احساسش شبیه این است که ببینی زمین بازی عوض شده، اما هنوز داری با قوانین قبلی بازی میکنی. سؤال اصلی دیگر این نیست که هوش مصنوعی چه کارهایی بلد است؟ سؤال مهمتر این است که در دنیایی که AI همهچیز بلد است، من باید چه چیزی بلد باشم؟
در دوران تحصیل احتمالا خودتان به خلاصه نویسی دروس و جزوه ها پرداخته اید و یا از خلاصه های دیگران استفاده کرده اید؛ یا اگر اهل مطالعه باشید، پس از مطالعه برای اینکه نخواهید دوباره به اصل کتاب مراجعه کنید و مطالب مهم یادتان نرود، احتمالا از خلاصه نویسی استفاده کرده اید. حالا در عصر هوش مصنوعی آیا هنوز هم خودتان خلاصه می کنید؟؟؟
اخیراً عدهای در شبکههای اجتماعی مطالبی را درباره اینکه چرا ابزارهای هوش مصنوعی به طور رایگان و با این وسعت در اختیار ما گذاشته میشود، مطالبی نوشتهاند. حتی برخی از آنها ادعا کردهاند که این پاسخها توسط خود هوش مصنوعی داده شده است. آیا برای شما هم تاکنون سوال بوده که این همه قابلیت و این همه راحتی با ابزارهای جدید هوش مصنوعی چرا باید رایگان باشد؟ در این یادداشت به طور کامل به این موضوع پرداخته خواهد شد.
امروز چقدر از وقت خود را صرف اسکرول کردن ویدوئوهای کوتاه یک دقیقهای صرف کردید؟ اصلاً آیا همان یک دقیقه را هم تا انتها دیدید یا سریع به سراغ ویدئوی بعدی رفتید؟
تا حالا شده که در آخر روز یا آخر هفته حساب کنید که چقدر از گوشیتان یا فضای مجازی استفاده کردهاید؟ برنامههایی مثل اینستاگرام چقدر از وقت شما را در هفته گرفته است؟ شاید اگر بدانید اینقدر در این فضا نباشید! چون وقتی از آن استفاده میکنیم حواسمان نیست که دقیقا چقدر از زمانمان را برای آن گذاشتهایم.
همان طور که در یادداشت «انتخاب موضوع برای نوشتن» مطرح شد، ایده های زیادی برای نوشتن وجود دارد. هر ایده ای نیز طرح ها و موضوعات جدیدتری با خودش می آورد ولی با این حال باز هم مانع مهمی برای نوشتن وجود دارد: کمال گرایی. کمالگرایی ما را در زندانی نگه میدارد که فقط دو دکمه دارد: ۰ و ۱۰۰. یا نمینویسیم، یا میخواهیم شاهکار بنویسیم و همین انتظار برای ۱۰۰، ما را سالها در نقطه صفر نگه میدارد.
در جهان امروز، ما بیش از هر زمان دیگری به دانش دسترسی داریم — اما به طور متناقض، کمتر از هر زمان دیگری میفهمیم. در چند ثانیه میتوانیم از هوش مصنوعی بخواهیم هر مقاله، کتاب یا نظریهای را برایمان خلاصه کند. اما پرسش بنیادین این است: آیا دانستن سریع، ما را داناتر میکند؟ یا صرفاً سطحیتر، شتابزدهتر و وابستهتر به ابزار؟
هوش مصنوعی آرامآرام شکل فکر کردن ما را تغییر میدهد. پیشتر گفتوگوهای انسانی با ریتمی طبیعی همراه بود؛ با مکثها، تردیدها و مسیرهای پرپیچوخم تا به نتیجه برسیم. اما وقتی با هوش مصنوعی روبهرو میشویم، همهچیز متفاوت است. ماشین خسته نمیشود، رشتهی سخن را گم نمیکند و پاسخها را سریع و کامل ارائه میدهد. همین باعث میشود ما هم ناخودآگاه سرعت خود را بالا ببریم و تصمیمهایمان را زودتر بگیریم، حتی اگر هنوز فرصت کافی برای اندیشیدن نداشته باشیم.
